Czy to konsumenci kształtują rynek kawy? - Jak zmienia się sposób kupowania i picia kawy

Kawa nie istnieje bez ludzi, za to ludzie bez kawy - a i owszem. Ten kofeinowy rynek przeżywał już swoje wzloty i upadki, a właściwie wzrosty oraz spadki notowań na giełdzie. Pamiętacie ostatni pik cenowy? W październiku 2025r. 1 funt ziaren arabiki kosztował ponad 4 USD! Takie zaskakujące skoki cen zdarzyły się wówczas dwukrotnie. A nasze wybory? Czy zmieniły się od tego czasu? 

Zadajmy sobie dziś pytanie - kto steruje rynkiem kawy? Czy to producenci i palarnie kreują nasze potrzeby, czy może to właśnie konsumenci są w stanie wymusić zmiany na rynku? Odpowiedź leży najpewniej gdzieś pośrodku. Dostawcy i odbiorcy wpływają na siebie nawzajem, choć wiele mogłoby sugerować, iż współczesny konsument coraz mocniej wyznacza kierunek rozwoju branży. 

Jak zmienił się sposób kupowania kawy? 

Według obserwacji branżowych oraz analiz rynku, to właśnie segment kaw ziarnistych i kapsułkowych odpowiada za znaczną część wzrostu wartości sprzedaży. Jednocześnie udział tradycyjnej kawy mielonej oraz rozpuszczalnej stopniowo maleje. Wynika to między innymi ze wzrostu popularności domowych ekspresów oraz chęci odtworzenia doświadczenia znanego z kawiarni. 

Popatrzmy na własne podwórko. Jedną z najbardziej widocznych zmian na Polskim rynku jest rosnąca popularność kawy ziarnistej. Do niedawna dominowały mielone mieszanki, zaś dziś coraz więcej osób chce je mielić samodzielnie albo - korzysta w tym celu z ekspresów automatycznych z wbudowanym młynkiem. 

Duży wpływ na te zmiany miała pandemia. W czasie lockdownów, gdy możliwości wyjścia do kawiarni były mocno ograniczone, wiele osób zaczęło przygotowywać kawę w domu. I zaczęło ją pić nawet częściej niż przedtem. Próba odtworzenia ulubionych napojów we własnej kuchni sprawiła, iż sporo osób właśnie wtedy po raz pierwszy zetknęła się z kawą specialty, odkrywając lokalne, rzemieślnicze palarnie. 

Czego współcześni konsumenci oczekują od kawy? 

Kawa była postrzegana przede wszystkim źródłem kofeiny. Ale to samo już nie wystarczy. Kofeinowych napojów już Ci na rynku pod dostatkiem. Kawa współcześnie coraz częściej staje się produktem, od którego oczekujemy przyjemności, jakości i określonego doświadczenia. 

W rozmowach prowadzonych z ekspertami z branży w coffeedeskowym podcaście, zwrócono uwagę, iż współczesny Polski konsument jest coraz bardziej świadomy. Oczekuje on od kawy czegoś więcej niż tylko pobudzenia. Zaskakująco nie łączy się to z boomem w segmencie specialty. Nadal pozostaje jedynie ułamkiem całego rynku.

Co ciekawe, osoby kupujące kawę ziarnistą można często podzielić na dwie grupy: 

1. Pierwsza ceni przede wszystkim powtarzalność. Znajduje ulubioną markę i oczekuje, że każda kolejna paczka będzie smakować dokładnie tak samo.
2. Druga grupa jest znacznie bardziej głodna eksperymentów. Poszukuje nowych smaków, regionów pochodzenia i metod obróbki.

To właśnie ta druga grupa napędza wiele trendów kawowych, choć niekoniecznie stanowi większość rynku konsumpcyjnego. Można jednak zauważyć, że wraz ze wzrostem wiedzy rośnie także chęć do eksperymentowania. Bo przecież im lepiej rozumiemy różnice między ziarnami (obróbka, palenie itp.), tym mniej obaw budzi próbowanie czegoś nowego. 

Dlaczego coraz częściej kupujemy kawę online? 

Zmienia się nie tylko to, co kupujemy, ale również sposób, w jaki dokonujemy zakupów. Internet daje dostęp do setek produktów, których próżno szukać na półkach lokalnych sklepów. Dzięki sprzedaży online konsumenci mogą porównywać profile smakowe, daty palenia czy opinie innych użytkowników. Takie zakupy niosą więc ze sobą mniejsze ryzyko rozczarowań - sensorycznych czy też finansowych. 

Coraz większe znaczenie dla przeciętnego konsumenta ma także świeżość ziaren. W przypadku kaw specialty data palenia jest często ważniejsza niż sama marka (sic!). Możliwość zamówienia świeżo wypalonej kawy bezpośrednio od palarni stała się naturalnym wyborem zakupowym. 

Po raz kolejny, nie bez znaczenia pozostaje również edukacja. Blogi, podcasty, media społecznościowe - to wszystko sprawia, że wiedza o kawie jest dostępna na zawołanie. Ciekawość możemy zaspokoić w kilka tapnięć ekranu. 

Skąd popularność subskrypcji kawowych? 

Subskrypcje kawowe są odpowiedzią na dwie współczesne potrzeby: 

• komfortu,
• oraz ciekawości świata.

Subskrypcje strony pozwalają regularnie otrzymywać świeżą kawę bez konieczności pamiętania o zamówieniach, samodzielnego przekopywania się przez nowości każdej palarni z osobna. A tych co bardziej leniwych - zachęcają do odkrywania nowych smaków i producentów, bez wysiłku. Dostają szansę doświadczenia doznań sensorycznych, na które w innym wypadku mogliby się wcale nie zdobyć. 

To rozwiązanie dobrze wpisuje się w szerszy trend „treat yourself”, sprawianiem sobie małych, ale za to wyjątkowych przyjemności na co dzień. Coraz więcej osób szuka sposobu na poprawę komfortu życia bez konieczności ponoszenia bardzo dużych wydatków na raz. Dobra kawa w niepewnych czasach to towar, jakby, luksusowy. 

W jaki sposób zmienia się sprzedaż kawy?

Choć rynek kawy nadal rośnie, coraz więcej wskazuje na to, że przyszłość nie będzie opierać się wyłącznie na zwiększaniu wolumenu sprzedaży. 

Eksperci zauważają, że większe znaczenie będzie miał wzrost wynikający między innymi z rosnących cen surowca oraz większego zainteresowania produktami wyższej jakości. Globalne ceny kawy w ostatnich latach znacząco wzrosły z powodu problemów klimatycznych oraz ograniczeń produkcyjnych. W efekcie konsumenci płacą więcej za ten sam produkt niż jeszcze kilka lat temu. Podwyżka cen kaw nie mogła ujść niezauważona. A czy zaobserwowaliście gdziekolwiek obniżki, kiedy cena surowca na giełdzie spadła? 

Obserwujemy więc wielce interesujące zjawisko. Wielu konsumentów nie chce rezygnować z jakości. Zamiast kupować więcej kawy, częściej decydują się na lepszy i często droższy produkt. To jeden z powodów, dla których segment specialty - choć wciąż niewielki - systematycznie zyskuje na znaczeniu. 

Przepaść klasy specialty na życzenie 

To jeden z najciekawszych tematów współczesnej branży kawowej. Profile sensoryczne, wysokość upraw, odmiany botaniczne, obróbki czy parametry ekstrakcji bywają fascynujące dla pasjonatów, ale przytłaczające dla początkujących. Tymczasem większość konsumentów nie szuka wykładu o kawie za każdym razem kiedy sięga po kubek kawy. Szuka po prostu smacznego przelewu na początek dobrego dnia. 

Między osobą kupującą pierwszą lepszą kawę w dyskoncie a zaawansowanym entuzjastą istnieje pewna grupa pośrednia. To osoby, które chcą pić lepszą kawę, ale nie planują zostać ekspertami. Mają ekspres automatyczny, próbują nowych smaków, zwracają uwagę na jakość, ale niekoniecznie interesuje je wysokość uprawy podana co do metra. 

To właśnie ta grupa może w najbliższych latach najmocniej wpływać na zmiany na rynku kawy. 

Jak więc zmniejszyć tę przepaść? Kluczową rolę odgrywają palarnie oraz kawiarnie. Kiedy barista potrafi opowiedzieć o nowej kawie w sposób zrozumiały i bez oceniania, znacznie łatwiej zachęcić rozmówcę do wyjścia ze strefy komfortu. 

Co może czekać rynek kawowy w najbliższych latach? 

Wiele wskazuje na to, że przyszłość rynku będzie opierała się na jakości, a nie wyłącznie na ilości. 

Fluktuacje ceny surowca prawdopodobnie zostaną z nami jeszcze przez pewien czas. Jednocześnie konsumenci będą coraz częściej stawiać na jakość, nawet jeśli będą musieli liczyć się z kosztami. 

Można również spodziewać się dalszego wzrostu znaczenia sprzedaży online, subskrypcji oraz personalizacji oferty. Bo choć świat specialty wciąż pozostaje niszą, to właśnie pomiędzy rynkiem masowym a gronem ekspertów znajduje się dziś grupa konsumentów, która może najmocniej wpłynąć na przyszłość całej branży.

またね、 

問題 

Źródła: 

[] https://ico.org/documents/prices/MTS-0324_T4.pdf 

[] https://www.linkedin.com/pulse/poland-retail-coffee-chain-market-key-drivers-shaping-k3z8f/

[] https://www.radio.pl/podcast/coffeedesk-podcast 

[] https://icocoffee.org/documents/cy2023-24/Coffee_Report_and_Outlook_December_2023_I CO.pdf 

[] https://www.linkedin.com/pulse/poland-retail-coffee-chain-market-key-drivers-shaping-k3z8f/

[] https://www.perfumerflavorist.com/flavor/trends/news/21880636/indulgence-fuels-coffee-drinkers 

[] https://www.mdpi.com/1660-4601/18/8/3948 

[] https://www.rp.pl/gastronomia/art41206901-jaka-kawe-pija-polacy-na-miescie-raport-w-dniu-kawy 

[] https://ctmri.eu/polish-people-are-drinking-more-and-more-coffee-www-handelextra-pl/