Czy można pić kawę na pusty żołądek? Obalamy mity

Dla jednych poranek rozpoczyna się dopiero po wypiciu porannej kawki. Dla tych drugich - kofeina na czczo to wizja prostej drogi do problemów z żołądkiem. W internecie nie brakuje ostrzeżeń, które sugerują, że pierwszą kawę warto wypić dopiero po śniadaniu. Jednak czy rzeczywiście jest się czego bać? 

Otóż, to zależy. Odpowiedź jest bardziej złożona niż krótkie tak lub nie. Naukowcy od lat badają wpływ kawy na układ pokarmowy i dziś wiemy znacznie więcej niż jeszcze kilkanaście lat temu. Co ciekawe, wiele popularnych przekonań nie znajduje potwierdzenia w badaniach. Rzućmy więc nieco światła na ten temat. 

Skąd wziął się mit o kawie na pusty żołądek? 

Mit o szkodliwości kawy wypitej przed śniadaniem prawdopodobnie narodził się z połączenia dwóch zjawisk: 

1. Po pierwsze, kawa rzeczywiście pobudza wydzielanie gastryny - hormonu, który stymuluje produkcję kwasu solnego w żołądku. To całkowicie naturalna reakcja organizmu. Kwas solny nie pojawia się wyłącznie po kawie. Jego wydzielanie wzrasta też na samą myśl o posiłku, a nawet już po zwęszeniu smakowitego zapachu! 
2. Po drugie, część osób rzeczywiście odczuwa dyskomfort po wypiciu porannej kawy. To jednak nie oznacza, że taki efekt wystąpi u wszystkich. Indywidualna tolerancja ma tutaj ogromne znaczenie. 

Szukając informacji, często można spotkać stwierdzenia, iż kawa pita przed śniadaniem to swoisty strzał w kolano - a w tym wypadku bardziej w układ pokarmowy. Powtarzane są historie o przypadkach zniszczenia śluzówki czy rozwoju wrzodów. Jednak brak potwierdzenia tych jednostkowych doświadczeń w aktualnych badaniach. Nie oznacza to oczywiście, że kawa jest całkowicie obojętna dla przewodu pokarmowego. Może nam to dać do zrozumienia, iż fizjologiczne reakcje organizmu, nie są tym samym, co uszkodzenie żołądka. 

Co tak naprawdę dzieje się w żołądku po wypiciu kawy? 

Wiemy już, że kawa pobudza wydzielanie gastryny. W odpowiedzi na to żołądek produkuje więcej kwasu solnego, który bierze udział w rozkładaniu pokarmów. Zwiększone wydzielania kwasu nie oznacza jednak, że żołądek zaczyna trawić sam siebie. U zdrowych osób błona śluzowa jest przystosowana do kontaktu z bardzo kwaśnym środowiskiem i posiada własne mechanizmy ochronne. 

Inaczej wygląda sytuacja u osób z refluksem lub innymi schorzeniami przewodu pokarmowego. W ich przypadku większa produkcja kwasu może nasilać istniejące objawy, choć - jak to często bywa - dokładna reakcja organizmu jest indywidualna.

W jednym z eksperymentów naukowcy sprawdzili też jak picie kawy wpływa na tempo opróżniania żołądka. Okazało się, że kofeina nie wpływa znacząco ani na to, ani na zmianę apetytu. Za to może pobudzać motorykę jelita grubego, więc nieco przyspieszyć końcowy etap procesu trawienia :). 

Dla kogo kawa na czczo może być problemem? 

Największe znaczenie ma tutaj indywidualna tolerancja. Jeśli po porannej kawie regularnie pojawia się uczucie pełności, nudności czy inny dyskomfort trawienny, warto potraktować to jako wyraźny sygnał do zmian od organizmu. Zamiast ignorować, odpuścić na chwilkę poranne przelewy i przyjrzeć się swoim nawykom żywieniowym oraz - znaleźć czas na konsultacje z lekarzem. 

Szczególną ostrożność powinny zachować osoby z chorobą refluksową przełyku czy nadwrażliwością przewodu pokarmowego. W takim przypadku kawa może nasilać istniejące objawy - zwłaszcza jeśli zostanie wypita na pusty żołądek. Nie oznacza to jednak, że każda osoba z refluksem musi całkowicie zrezygnować z kofeinowych przyjemności. Reakcje organizmu są bardzo indywidualne i często wymagają wnikliwych obserwacji. 

Dla kogo kawa rano bez jedzenia jest zupełnie ok? 

Większość zdrowych osób nie ma powodów, by rezygnować z porannej małej czarnej (albo mlecznej, kto co lubi :) tylko dlatego, że nie zdążyły ze śniadaniem. Nie ma jednoznacznych dowodów na to, że kawa na czczo zaburza trawienie u osób bez chorób przewodu pokarmowego. Jeśli więc taki poranny rytuał nie wiąże się z żadnymi przykrymi dolegliwościami, nie ma też żadnych wskazań, by go zmieniać. Super wiadomość, prawda? 

Czy każdy więc może sobie pozwolić na picie kawy na pusty żołądek? W żywieniu rzadko istnieją rozwiązania idealne dla wszystkich. To, co sprawdza się u jednej osoby, niekoniecznie będzie najlepszym wyborem dla innej. Dlatego najlepiej jest obserwować własny organizm i reagować na jego sygnały. 

Czy każda kawa działa tak samo na żołądek? 

Na odbiór kawy - sensoryczny, jak i trawienny - wpływa wiele czynników, m.in.:

• sposób parzenia,
• stopień palenia, 
• ratio, doza, czy też wielkość porcji 
• oraz zawartość kofeiny. 

Różnice te mogą sprawić, że jedna kawa będzie odbierana jako delikatniejsza, a inna już niekoniecznie. Nadal są to jednak przede wszystkim subiektywne odczucia, a nie uniwersalna reguła potwierdzona badaniami. 

Warto więc poeksperymentować z metodą parzenia i rodzajem wybieranych ziaren. Czasami już drobna zmiana wystarczy, by poranna filiżanka była znacznie przyjemniejsza.

W świecie kawy, podobnie jak w dietetyce, rzadko istnieją odpowiedzi pasujące do wszystkich. Zdecydowanie częściej liczą się badania i indywidualna tolerancja, a nie internetowe mity. A skoro już pijesz kawę każdego dnia, dobrze, żeby była po prostu smaczna :) 

またね、 

問題 

Źródła: 

[] https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1046/j.1365-2362.2000.00601.x

[] https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25218717/ 

[] https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4791892/ 

[] https://health.clevelandclinic.org/coffee-on-empty-stomach 

[] https://www.healthline.com/nutrition/coffee-on-empty-stomach 

[] https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26979712/ 

[James Hoffmann youtube] https://m.youtube.com/watch?v=LZnAQ-PWQdg